عزرائیل هنگام قبض روح
عزرائیل هنگام قبض روح
در روایتی از امام معصوم میخوانیم:
الأَمْراضُ وَ الأَوْجاعُ کُلُّها بَرِیْدٌ لِلْمَوْتِ وَ رُسُلٌ لِلْمَوْتِ! فَاِذا حانَ الأَجَلُ أَتى مَلَکُ الْمَوْتِ بِنَفْسِهِ فَقالَ یا أَیُّهَا الْعَبْدُ! کَمْ خَبَر بَعْدَ خَبَر؟ وَ کَمْ رَسُول بَعْدَ رَسُول؟ وَ کَمْ بَرِیْد بَعْدَ بَرِیْد؟ أَنَا الَْخَبُر الَّذِى لَیْسَ بَعْدِى خَبَرٌ!
بیماریها و دردها همگى قاصدان مرگ و فرستادگان او هستند، هنگامى که عمر انسان به سر مى رسد، فرشته مرگ مى آید (بیمار از دیدن فرشته مرگ وحشت مى کند و آن را بى مقدمه مى پندارد ولى) به او مى گوید: اى بنده خدا چه اندازه خبر بعد از خبر، و رسول بعد از رسول، و پیک بعد از پیک، براى تو فرستادم؟ اما من آخرین خبرم، و بعد از من، خبرى نیست.
پس آن گاه مى گوید: «دعوت پروردگارت را اجابت کن! خواه از روى میل و خواه از روى اکراه»! و هنگامى که فرشته مرگ روح او را قبض مى کند، فریاد بستگان بلند مى شود، او صدا مى زند: عَلى مَنْ تَصْرَخُونَ؟ وَ عَلى مَنْ تَبْکُونَ؟ فَوَ اللّهِ ما ظَلَمْتُ لَهُ أَجَلاً وَ لا أَکَلْتُ لَهُ رِزْقاً بَلْ دَعاهُ رَبُّهُ: «بر چه کسى فریاد مى کشید؟ و براى چه کسى اشک مى ریزید؟ به خدا سوگند وقت او به پایان رسیده بود، و تمام روزى خود را دریافت داشته بود، پروردگارش از او دعوت کرد و او دعوت حق را اجابت نمود.
فَلْیَبْکِ الْباکِى عَلى نَفْسِهِ، فَاِنَّ لِى فِیْکُمْ عَوْدات وَ عَوْدات حَتّى لاأَبْقى مِنْکُمْ أَحَداً: «اگر مى خواهید گریه کنید، بر خویشتن بگریید!، من باز هم کراراً به میان شما مى آیم! تا یک نفر از شما را باقى نگذاریم.
آیا فرشته مرگ را میتوان دید؟
شاید پرسیده شود که مگر همه افراد به هنگام جان دادن، فرشته مرگ را مشاهده میکنند؟
پاسخ این است که "در برخی آیات، گرفتن روح به خداوند، و در برخی آیات ، به فرشتگان، و در بعضی آیات دیگر، به "ملك الموت" (عزرائیل) نسبت داده شده است; البته از آن جا كه این ها در طول هم هستند، در آنِ واحد میتوان قبض به وسیله فرشتگان را به ملك الموت، و قبض ملك الموت را به خداوند نسبت داد.
همة افراد هنگام جان سپردن، گیرنده روح خود را میبینند; لكن، افراد مؤمن،كافر و... هر یك، به تناسب حال خود، چهرههای مختلفی از ملك الموت را میبینند. حضرت ابراهیم با فرشتهای ملاقات كرد، به او گفت: تو كی هستی؟ گفت: من ملك الموت هستم; سپس گفت: آیا صورتی كه با آن روحِ مؤمن را میگیری، میتوانی به من نشان دهی؟ گفت: بله چشمهایت را ببند، بستم، (وقتی باز كردم) ناگهان جوان خوش صورت، خوش لباس، خوش شكل و شمایل با بوی بسیار خوشی دیدم; بعد گفت: مؤمن به هنگام مرگ با چیزی ملاقات نكند، مگر همین زیبایی صورت، برایش كافی است.
پیش از آن گفت: آیا صورتی كه با آن، روح فاجر را میگیری، میتوانی نشان دهی؟ (او) گفت: طاقت (دیدن آن را) نداری! گفت: (طاقت) دارم; گفت: چشم هایت را ببند، بستم، سپس به او نگاه كردم، ناگهان مرد سیاهی كه موهایش بلند شده، بوی بدی میدهد، لباس سیاه دارد وخیلی بد منظر ای دیدم (در این جا) حضرت ابراهیم غش كرد، وقتی به هوش آمد و ملك الموت را به حال اول دید، گفت: اگر فاجر با كسی ملاقات نكند، مگر با همین چهره، او را بس است.
چهرهای كه شخص محتضر، هنگام دیدن گیرندة روح پیدا میكند، برای بازماندگان و كسانی كه در كنار او هستند، ملموس و محسوس نیست; هر چند بعضی بزرگان، به درك آن چهره توانا هستند. پیامبر اسلام برای عیادت مردی از انصار به خانة او آمد; فرشتة مرگ را بالای سر او دید، فرمود: با این دوست من، با مدارا و لطف رفتار كن، چرا كه او مردی با ایمان است، عرض كرد: ای محمد! بشارت بر تو باد كه من نسبت به همة مؤمنان با محبتم; و بدان هنگامی كه بعضی از فرزندان آدم را قبض روح میكنم، خانواده او فریاد میكشند، من در كنار خانه میایستم، میگویم من گناهی ندارم (عمر او پایان یافته بود)، من باز بارها به میان شما برمیگردم! بهوش باشید، بهوشباشید.
هلی زلکا یک کلمه مازندرانی است .